JAK UCZYMY?

W jaki sposób uczy się dziecko? Jak i ile zapamiętuje? Co potrafi z przyswojoną wiedzą zrobić?

Badania i opracowania na ten temat (Edgar Dale 1969 „Cone of experience”; Roger C. Schank „What we learn, when we learn by doing”) potwierdzają jednoznacznie, że dzieci i młodzież zapamięta:

  •  tylko 10% z tego, co przeczyta (czytanie tekstów z podręczników i innych źródeł) 

  • jedynie 20% z tego, co usłyszy (słuchanie wykładów i nagrań). 

  •  tylko 30% z tego, co zobaczy (oglądanie ilustracji) 

  • 50% z tego, co zobaczy i usłyszy (oglądanie filmów, scenek rodzajowych, zwiedzanie wystaw, muzeów 
  • 70% z tego co samodzielnie powie i napisze lub narysuje (wykonanie rysunków skojarzonych z poznanym słownictwem, napisanie opowiadania, przeprowadzenie prezentacji na dany temat)

  • aż 90% z tego, co samodzielnie zrobi – wykonywanie konkretnych czynności związanych z tematem, uczestniczenie w konkretnych sytuacjach (prawdziwych lub symulowanych).
Dzięki temu dziecko potrafi skutecznie analizować, opisywać i oceniać poznany materiał a także co najważniejsze, na tej podstawie samodzielnie go tworzyć.

Dlatego stwarzamy dzieciom na lekcji mozliwości samodzielnego działania poprzez stosowanie metod aktywizujących. Prowadząc lekcje tymi metodami, pełnimy rolę przewodnika organizującego sytuacje dydaktyczne, sterujemy odkrywaniem przez ucznia wiedzy
PRZYKŁADOWE METODY AKTYWIZUJĄCE STOSOWANE W KLASACH I - III

Pajęczynka lub Kłębek- nazwa tej techniki pochodzi od efektu końcowego, 
który powstaje w wyniku zabawy z kłębkiem nici. Dzieci przy pomocy kłębka mogą poznawać swoje imiona, mówić o sobie coś dobrego, uczyć się dodawać i odejmować, tworzyć opowiadania. 

Graffiti – jest techniką, dzięki której można wytworzyć i wzmocnić 
w grupie dobry klimat oraz kształcić u dzieci myślenie twórcze- wypisujemy problem na tablicy, dzielimy uczniów na pięć grup. Każda z grup otrzymuje plakat z niedokończonym zdaniem, np.: ,,Na pewno będziemy ...” itp. Zadanie każdej grupy polega na wymyśleniu zakończenia zdania i wpisania u dołu plakatu oraz zagięcie pod spód tak, by nie były widoczne dla pozostałych. Plakaty krążą od grupy do grupy zgodnie ze wskazówkami zegara. 
Przy każdej zmianie plakaty są zaginane. Po czterech rundkach należy rozwiesić 
plakaty i odczytać rozwiązania.

Burza mózgów – nosi też inne nazwy: ,,fabryka pomysłów”, „giełda pomysłów”, „jarmark pomysłów”, „sesja odroczonego wartościowania”. Polega ona na podawaniu różnych skojarzeń i rozwiązań, które niesie wyobraźnia i chwilowy błysk natchnienia. 
Symulacje - to naśladowanie (udawanie) rzeczywistości, ćwiczenia najbardziej efektywnych zachowań w bezpiecznych warunkach; to trening umiejętności i sprawności, który jest zasadniczym mechanizmem osiągania wysokiej sprawności w działaniu.
 
gry dydaktyczne:

Kosz i walizeczka – Rozdanie uczniom kartki formatu A4 z narysowanym koszem 
i walizeczką. Zadaniem uczniów jest wpisanie w kontury walizeczki cech 
pozytywnych bohatera, a w kontury kosza tego, co jest godne potępienia i 
wyrzucenia.
łańcuch skojarzeń dzieci siedzą w kręgu, jedeń uczeń zaczyna zabawę i mówi dowolne słowo, a następny podaje do niego skojarzenie, kolejna osoba podaje skojarzenie do słowa poprzedniego, np. łyzwy – lód – jezioro- wakacje-zabawy itd.

Wyścigi w zbieraniu wyrazów – zabawa utrwalająca poznane dwuznaki. Nauczyciel dzieli dzieci na 4 grupy. Każdej grupie przydziela jeden dwuznak. Zadaniem zespołu jest znaleźć i wyciąć z gazety jak największej ilości przydzielonego dwuznaku. Następnie uczniowie z wybranym dwuznakiem układają wyrazy, a z wyrazów zdania.

Dobierz liczby, dobierz wynik – nauczyciel rozdaje dzieciom kartoniki z liczbami. Dzieci swobodnie chodzą po klasie, trzymają kartoniki przed sobą, aby były widoczne. Nauczyciel mówi: dobierają się takie czynniki, których iloczyn wynosi 15, dobierają się takie czynniki, których iloczyn wynosi 24 itd. Dzieci nadal chodzą po klasie. Nauczyciel mówi: dobierają się dowolne czynniki i ich iloczyny, ułóżcie działania ze swoich liczb wraz z wynikami.
PRZYKŁADOWE METODY AKTYWIZUJACE STOSOWANE W KLASACH IV - VI I GIMNAZJUM

Mapa  pojęciowa – (inaczej mapa mentalna) polega na wizualnym opracowaniu danego pojęcia z wykorzystaniem rysunków, symboli, znaków, skrótów, haseł. 

Debata „za i przeciw ” – analizuje treci kontrowersyjne 
* podanie tematu 
* podział na 2 grupy (losowo) 
*zbieranie argumentów „za” i „przeciw” 
* zapis na plakatach danych 
* prezentacja po jednym argumencie 
* omówienie i podsumowanie dyskusji 

Fabuła „z kubka” – chodzi tu zainspirowanie ucznia do pracy twórczej. Można ją wykorzysta podczas procesu tworzenia opowiadania. 
* pojemniki z informacjami na kartkach; na pojemnikach napisy „postacie”, „fabuła” (np.niech kupi prezent) , „miejsce akcji”, „charakterystryczne cechy” (np. zatroskany, myślący o wczorajszym kłamstwie), „komplikacja” (choroba, zła wiadomość) itp. 
* kady uczeń wybiera po jednej kartce z każdego pojemnika i tworzy historię o wybranej postaci, z zachowaniem elementów wybranej fabuły. 

Projekt – uczniowie mają szansę zaplanowania, stworzenia i prezentacji przedsięwzięcia. Wystpują dwa rodzaje projektów: 
- projekt badawczy 
- projekt działania lokalnego 
Realizacja projektu przebiega w 5 fazach: 
Zainicjowanie i wybór projektu (zachęcenie i wybór tematu). 
Opis projektu i spisanie kontraktu (temat i cele, forma, zadania dla członków, źródła zbierania danych, termin konsultacji, termin-sposób-czas prezentacji, kryteria 
oceny) 
Realizacja projektu. 
Prezentacja projektu. 
Ocena projektu 

Piramida priorytetów - polega na wartościowaniu, hierarchizacji. Najczęściej w grupach 4-5 osobowych wybierają najlepsze propozycje, które powstały wcześniej na podstawie burzy mózgów, układają je na szczycie piramidy. Potem wybierają coraz mniej ważne, i na końcu najmniej istotne. Następnie grupy porównują swoje piramidy, każda grupa uzasadnia swoje wybory. Metoda ta stwarza okazję do dyskutowania i argumentowania własnych wyborów.
Drzewo decyzyjne
Jest to metoda graficznego zapisu dyskusji, mająca zastosowanie w procesie podejmowania decyzji w sytuacji problemowej. Można ją zastosować do wszystkich sytuacji, w których należy dokonać wyboru. Uczestnicy analizują cały problem. Zastanawiają się nad skutkami najróżniejszych rozwiązań, oceniają je pod względem przyjętych celów i wartości. 

Analiza SWOT

(strenghts – mocne strony, weaknesses – słabe strony, opportunities – szanse, możliwości, threats – zagrożenia). Metoda zespołowej analizy i oceny określonego problemu lub wydarzenia. Pomaga w podejmowaniu decyzji.

Etapy postępowania:

1) Etap wstępny: 
  • określenie problemu przez nauczyciela. 
2) Etap zasadniczy: 
  • praca nad problemem (wypełnianie karty). 
3) Etap końcowy: 
Strony internetowe dla firm - szybko i za darmo!